Huisonderwijs woordenschat – een overzicht

Van Leslie

1 april 2020

In deze Corona-periode is huisonderwijs een begrip dat in elke huiskamer gekend is. Maar huisonderwijs is zoveel meer en voor mensen die op zoek zijn naar handvaten kan het wel eens ingewikkeld worden. Daarom dacht ik, waarom maak ik niet een overzichtje van de meest gebruikte termen en wat ze betekenen. Veel van de termen zijn vrij vertaald uit het Engels, wij lopen op dat vlak wat “achter” met eigen termen, maar een inhaalbeweging is onderweg.

Huisonderwijs (of thuisonderwijs): (Engels: homeschooling) Onderwijs dat thuis gebeurt en waar de ouders de bewuste keuze hebben gemaakt om hun kinderen zelf les te geven of zelf in te staan om aan de leerplicht te voldoen. Je bent op de hoogte van de wetgeving rond huisonderwijs in je land (in ons geval is dat België en meer bepaald Vlaanderen) en zorgt dat je hieraan voldoet.

Tijdelijk onderwijs aan huis: Dit is onderwijs waar kinderen die ingeschreven zijn in een school om de één of andere reden thuis les krijgen. Zo heb je TOAH bij geval van ziekte van het kind, maar ook de tijdelijke situatie in deze Corona crisis zou je hier onder kunnen plaatsen. Dit is niet hetzelfde als huisonderwijs, hoewel het natuurlijk ook thuis plaatsvindt. Het verschil zit hem in het feit dat je niet zelf verantwoordelijk bent voor het onderwijs van je kind (buiten begeleiding geven, uiteraard, zoals je zou doen tijdens huiswerk), deze verantwoordelijkheid ligt bij de school. De afgelopen weken gebeurde dat via herhaling van leerstof, maar na de paasvakantie zou het dus gaan over nieuwe leerstof die de leerkrachten zullen aanleren via pre-teaching.

Isolatieonderwijs: Een nieuwe term die ontstaan is om het verschil tussen het normale huisonderwijs en hetgeen op dit moment plaatsvindt te verduidelijken. Ook al voorzien we nu allemaal onze kinderen thuis van onderwijs, toch willen we dit geen huisonderwijs noemen. Het is ingegeven door een crisissituatie en ook voor ons, de gewone huisonderwijzer, is het verre van normaal. Onze kinderen zijn het ook niet gewend om elke dag thuis door te brengen en geen hobbies of activiteiten met andere huisonderwijzers uit te voeren. Ook wij voelen de druk van de situatie, en we hopen duidelijk te maken aan de rest van de samenleving dat je dit niet kan vergelijken met het echte huisonderwijs.

Buiten de voorgenoemde termen om de verschillende situaties van onderwijs thuis te benoemen, heb je ook verschillende termen binnen het huisonderwijs. Ook hier leek het me interessant om deze eens op een rijtje te zetten.

Ontschoolen: (Engels: deschooling) Wanneer je overstapt naar huisonderwijs nadat je kind reeds naar school is geweest, kan het soms nodig zijn om deze, toch wel belangrijke verandering in het leven van je gezin, een plaats te geven. Zeker wanneer je kind school, en dus onderwijs, met een negatieve situatie linkt (zoals bij een pestsituatie, wat bij ons het geval was). Gemiddeld spreekt men bij ontschoolen (of deschooling, je vindt echt meer artikels in het Engels hierover) dat je dit een maand per jaar dat je kind naar school ging doet. Dit is een periode waarin je samen met je kind terug het plezier vindt in leven, maar ook een periode waarin zowel je kind als jij kan wennen aan de nieuwe situatie. In deze periode vindt meestal geen echt schoolwerk plaats, hoewel er wel veel geleerd kan worden. In onze periode van ontschoolen werd er veel gebakken (begrijpend lezen, rekenen), documentaires gekeken, boeken gelezen, geknutseld, gewandeld, … Ik gebruikte die periode ook om te kijken welke methode van huisonderwijs het beste bij ons gezin zou passen. Zodra ik begon te merken dat de jongens klaar waren, zijn we gestart met een uitgebreidere planning.

Onschoolen: (Engels: unschooling) Eén lettertje verschil, maar toch een groot verschil in betekenis. Onschoolen is eigenlijk geen huisonderwijsmethode, maar een levensstijl. Het kind heeft hier de volledige vrijheid om zijn dag in te plannen en zelf de keuzes te maken wat het wel en niet leert. Als ouder kan je dit begeleiden door dingen aan te bieden zonder te verwachten dat die ook echt opgepikt worden, maar ook door samen de interesses van je kind te onderzoeken. Spijtig genoeg is het in onze huidige wetgeving moeilijker te doen, maar daarom niet onmogelijk. Zelf hou ik persoonlijk meer van de term “zelfgestuurd leren” (Engels: free learning).

School aan huis: Misschien het begrip dat de meeste mensen verwachten wanneer ze aan huisonderwijs denken? School aan huis wil eigenlijk zeggen dat je je huisonderwijs zo hebt ingericht dat het een evenbeeld is van wat er op school gebeurt, inclusief een lesplan, schoolse methodes en zo verder. Het staat dus lijnrecht tegenover onschoolen. Als ouder volg je een lesplan, heel vaak hetzelfde als dat van een school. Heel vaak vind je dit bij beginnende huisonderwijzers, of bij huisonderwijzers met kinderen die nood hebben aan zo’n strikt schema.

In werkelijkheid zitten de meeste huisonderwijs ergens in het spectrum tussen onschoolen en school aan huis. Er zijn verschillende methodes die je als huisonderwijzer kan gebruiken om het onderwijs van je kinderen vorm te geven, en eigenlijk zijn het er teveel om op te noemen. Met deze heb ik toch wel wat belangrijke gehad. Wanneer je wil starten met huisonderwijs, is het zeker aan te raden onderzoek te doen naar de verschillende stromingen en te kijken welke het beste bij je gezin passen en hoe je die kan toepassen, rekening houdend met de onderwijswetgeving.

Hoor je nog wel eens andere termen rond huisonderwijs die je niet kent? Voel je vrij om hieronder een berichtje te laten en ik voeg ze toe aan de lijst.

 

Dit vind je misschien ook interessant…

Reset Week 3

Reset Week 3

Elke avond posten, dat wordt het niet, de postjes zijn veel te veel hetzelfde. Dan maar één keer per week en ik vul...

Reset Week 2 Dag 3

Reset Week 2 Dag 3

Vandaag begon ik stilletjesaan te zien wat ik terug wil creëren: rust! Tijdens het ochtendmoment haalden ze de grote...

9 Reacties

  1. rachel

    hier geen huisonderwijs, onze meiden krijgen opdrachten van hun mentor en videobellen als ze “les” hebben. ze liggen allebei ver op schema dus hoeven niet echt veel te doen en helpen andere leerlingen die hulp nodig hebben

    Antwoord
  2. nicole

    Ik stel me zo voor dat thuisonderwijs nu een grote vlucht neemt, en dat er in snel tempo allerlei ontwikkelingen zijn! Ik ben benieuwd of dit gaat doorwerken als de scholen weer opengaan.

    Antwoord
  3. Simone

    Ik vind het knap wat de leerkrachten doen. Lijkt me voor mama’s en papa’s erg pittig, zeker als ze zelf ook nog eens moeten werken.

    Antwoord
    • Leslie

      Ook het verschil tussen vrijwillige en gedwongen huisonderwijzers is groot. Wij maakten de keuze welbewust, ouders die er nu voor staan om het onderwijs van hun kinderen mee te begeleiden en dan nog eens te werken van thuis uit, ze verdienen respect!

      Antwoord
  4. Marsha

    Heel interessant, en ook knap dat mensen dit kunnen. Het zou helaas niks voor mij zijn om dat te doen.

    Antwoord
  5. Frederique

    Wat veel termen zeg! Wij hebben jaren geleden via de Wereldschool de kids onderwezen tijdens een lange reis (1 schooljaar). Wij gaven ze dagelijks les aan de hand van materiaal van de Wereldschool en toetsen en werkstukken werden verzonden naar de Wereldschool en door ze nagekeken. Het was ideaal. Ik vond het toen heel erg fijn. Nu is het echt anders omdat het allemaal wat chaotischer verloopt en het ook niet meer de basisschool is maar de middelbare. Scheelt toch.

    Antwoord
  6. Linda

    Heb veel respect voor alle mensen die kinderen thuis les geven!

    Antwoord
  7. Mieke | Miek's Mind

    Ik ken een aantal leraren/leraressen en zij geven allemaal middels videobeeld lessen en opdrachten etc en staan voor leerlingen klaar, vind dat wel goed.

    Antwoord
  8. hippiemeisje

    Ik zag inderdaad al wrevel bij ouders die al langer aan thuisonderwijs doen, het echt niet vinden kunnen dat de situatie nu zo genoemd wordt omdat het toch anders is.
    Isolatieonderwijs is dan misschien wel beter inderdaad. Ah, taal, het is zo boeiend.

    Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *