Dit postje staat al even gepland, maar met de feestdagen en daarna het focussen op het tweede examen voor de oudste kwam het er maar niet van. Gisteren heeft hij het examen afgelegd, en daar we nog geen datums hebben voor de volgende examens hebben we even een korte rustpauze (nu ja, niet dat het leren niet doorgaat, maar even een rustpauze van de examenvakken).
Daarom dus, vandaag even mijn mening opschrijven over “deschooling”, of hoe ik het in het Nederlands noem: ontschoolen. De meeste denken dan direct aan “unschooling”, maar dat is dan weer iets anders, dat is een hele filosofie van opvoeden en natuurlijk leren en daar heb ik het dit keer dus niet over.
Ontschoolen dus, wat is dat? Wel, ontschoolen is vooral nodig voor kinderen die met thuisonderwijs starten nadat ze naar de gewone school geweest zijn. Deze kinderen beginnen meestal met thuisonderwijs met “bagage”.
In mijn geval zat ik met een kind dat gepest werd en waarbij school gelinkt werd aan die situatie, en een ander kind met leerproblemen dat het gevoel had dat hij “dom” was vergeleken met andere kinderen van zijn leeftijd. Tja, als je jezelf constant vergelijkt met kinderen van je leeftijd waar leren gemakkelijker gaat, dan voel je je al snel dom. Bagage, dus. Maar hoe daar mee omgaan?
De eerste maanden, voor we effectief begonnen waren, had ik mij al goed ingelezen en ik had de term “deschooling” al tegengekomen op de verschillende homeschool sites. Verder niet bij stil gestaan, want we hadden een zomervakantie voor we begonnen, dus dat was vast wel genoeg.
Ha, mag ik even smakelijk lachen? Die eerste weken waren een ramp. Niets ging. Kinderen wilden wel thuisonderwijs, maar alles wat ik met hen wou doen, werd met veel tegenzin onthaald. Niets was goed. Ik heb het me die weken dikwijls beklaagd dat we met thuisonderwijs begonnen waren. Tot ik weer een site tegenkwam die sprak over “deschooling”. Op dat moment ben ik me er iets meer in gaan verdiepen. Wat is het? Hoe nodig is het? Hoe lang moet je het doen?
Wat ik tegenkwam zijn dingen waar ik mij wel achter kon vinden. En wat in onze situatie wel waar bleek te zijn. Wat je eigenlijk in die periode doet, is je kinderen de kans te geven om de negatieve ervaringen die ze met het reguliere onderwijs meegemaakt hebben te plaatsen. En ze de kans te geven om leren terug als iets positiefs te zien.
Bij ons duurde die periode ongeveer tot kerstmis. Ze spreken van een maand per jaar dat je kind naar school gegaan is en ik denk dat dat gemiddelde wel klopt. Deden we dan echt niets in die maanden? Nee, tuurlijk niet. Zoals ik al zei, het is geen unschoolen, maar het lijkt er wel op in die maanden.
Veel lezen. Ik heb kinderen die een hekel hebben aan zelf lezen, dus werd er veel voorgelezen. Documentaires die gekeken werden die maanden, je houdt het niet voor mogelijk. Elke dag minstens twee, soms meer. En dat werd opgeslorpt alsof het niets was. Zelfs nu nog, twee jaar later, kunnen ze feiten opnoemen die ze toen geleerd hebben. Koken en bakken. Winkelen (en mee budgeteren). Alles was goed om er maar iets leerrijks van te maken, zonder dat ze het doorhadden en leren weer leuk werd.
En dan, in december, kwam de eerste vraag van de jongste: Mama, wanneer krijgen we terug les? Yes, dat was het. Het moment waarop ik ze niet mocht kwijt spelen. Ik had een hele planning om stuk per stuk elk vak toe te voegen. Elke week één vak. We begonnen met een half uur verplicht lezen elke dag, gevolgd met copywerk (waar ze elk een zin mochten uitkiezen uit het boek dat ze lazen en wat we dan bespraken op spelling- en andere moeilijkheden) en narration (het navertellen van wat ze gelezen hadden). De week erna volgende rekenen, met hier voor de oudste een gewone schoolmethode en de jongste een Amerikaanse methode. En zo gingen we door.
Tegen Pasen waren alle vakken in ons schema gepland en hadden we een echte “lesdag” gaande. Ja, we speelden bijna een jaar kwijt, en ik had een kind dat het jaar daarna examens lager onderwijs moest doen, maar ik heb het me nooit beklaagd. Deze periode was nodig. Nodig om rust te vinden in huis, rust in hun hoofd en rust in het leren.
Wil dit zeggen dat we nu nooit geen slechte dagen meer hebben? Tuurlijk niet! We zijn allemaal maar mensen. Kinderen komen in de puberteit en stribbelen al eens tegen als het hun niet aanstaat. Ik heb ook niet altijd een perfecte dag. Maar zoals we het die eerste weken hadden, nee, dat hebben we hier niet meer gehad.
Voor iedereen die overstapt naar thuisonderwijs na het gewone onderwijs, kan ik het alleen maar aanraden als het die eerste weken niet goed gaat. Neem even afstand en pauze. Leer op een andere manier. Neem de tijd om uit te zoeken hoe je kinderen het beste leren. En vooral, geniet van de tijd samen. Want vanuit dat genieten kan je bouwen. Bouwen om samen te leren. En is dat niet wat wij als ouders allemaal willen?



Ik vind dat een super idee, maar dan bedenkt ik me net als bij jullie stopt mijn zoon eind juni met school (wel via Bednet) de bedoeling was om september met de 1e graad te beginnen … stel dat we het niet doen en ik krijg in januari al inspectie ;-))) maar misschien kunnen we het op een maandje extra houden … wel een goeie tip! Dankjewel!